AI coraz częściej pojawia się w codziennym życiu
Sztuczna inteligencja jeszcze niedawno kojarzyła się głównie z filmami, dużymi firmami technologicznymi i informatyką. Dzisiaj AI jest dostępna dla zwykłych użytkowników. Można z niej korzystać w telefonie, komputerze, wyszukiwarce, aplikacji biurowej, narzędziu graficznym albo czacie takim jak ChatGPT.
AI może pomóc napisać wiadomość, uporządkować tekst, wyjaśnić trudne pojęcie, przygotować plan, stworzyć pomysł na post, poprawić ogłoszenie, ułożyć listę zadań albo podsumować informacje. To bardzo przydatne narzędzie. Ale jak każde narzędzie, wymaga rozsądnego użycia.
Według Eurostatu w 2025 roku z technologii AI korzystało 20% przedsiębiorstw w Unii Europejskiej, a w Polsce 8,4%. To pokazuje, że AI szybko staje się częścią pracy i gospodarki, ale jednocześnie wiele osób oraz firm dopiero uczy się, jak z niej korzystać.
Co to jest ChatGPT?
ChatGPT to narzędzie oparte na sztucznej inteligencji, z którym można rozmawiać tekstowo. Można zadać pytanie, poprosić o wyjaśnienie, napisać polecenie albo wkleić własny tekst do poprawy.
Przykładowo można napisać:
„Wyjaśnij mi prostym językiem, czym jest Profil Zaufany.”
„Napisz krótką wiadomość do klienta.”
„Podaj 10 pomysłów na posty na Facebooka.”
„Popraw ten tekst, żeby brzmiał bardziej profesjonalnie.”
Takie polecenie nazywa się promptem. Im lepiej opiszesz, czego potrzebujesz, tym lepszą odpowiedź otrzymasz.
AI nie jest nieomylna
Bardzo ważne jest to, że AI może się mylić. Może podać nieaktualną informację, uprościć temat, wymyślić źródło albo napisać coś, co brzmi pewnie, ale nie jest prawdziwe.
Dlatego odpowiedzi AI trzeba sprawdzać. Szczególnie wtedy, gdy dotyczą prawa, zdrowia, finansów, urzędów, umów, regulaminów albo decyzji biznesowych.
Najlepsza zasada brzmi:
AI może pomóc przygotować szkic, ale człowiek musi sprawdzić efekt.
Czego nie wpisywać do AI?
To jedna z najważniejszych rzeczy na szkoleniach CyberSpokój.
Do narzędzi AI nie należy wpisywać:
haseł,
numerów PESEL,
danych logowania,
danych klientów,
danych pracowników,
prywatnych dokumentów,
poufnych umów,
danych medycznych,
informacji finansowych,
treści, których nie chcesz ujawnić.
Jeśli chcesz użyć AI do pracy na przykładzie, usuń dane osobowe. Zamiast prawdziwego imienia, nazwiska i numeru telefonu wpisz dane przykładowe. Zamiast prawdziwej firmy wpisz „firma usługowa”. Zamiast realnej umowy opisz ogólnie, czego dotyczy sprawa.
AI a wykluczenie cyfrowe
AI może pomagać ludziom, ale może też pogłębiać nierówności. Osoby, które potrafią korzystać z AI, szybciej uczą się, tworzą treści, analizują informacje i rozwijają kompetencje. Osoby, które nie rozumieją AI, mogą zostać jeszcze bardziej z tyłu.
Dlatego coraz ważniejsze staje się pojęcie wykluczenia AI. To sytuacja, w której część osób, firm albo instytucji nie korzysta z nowych narzędzi, bo nie wie, jak działają, boi się ich, nie ma dostępu do wiedzy albo nie rozumie ryzyk.
Szkolenia AI dla początkujących są odpowiedzią na ten problem. Nie muszą być techniczne. Nie trzeba programować. Wystarczy zacząć od prostych przykładów: jak zadać pytanie, jak poprawić tekst, jak sprawdzić odpowiedź, jak chronić dane.
AI, deepfake i fałszywe treści
Sztuczna inteligencja to nie tylko ChatGPT. To także obrazy, głosy, filmy i automatycznie generowane treści. Można stworzyć fałszywe zdjęcie, nagranie głosu albo film, który wygląda wiarygodnie. Takie zjawisko nazywa się deepfake.
Dla zwykłego użytkownika najważniejsza jest prosta zasada:
Nie wierz od razu w obraz, głos albo film tylko dlatego, że wygląda prawdziwie.
Jeśli ktoś dzwoni głosem bliskiej osoby i prosi o pieniądze, warto rozłączyć się i oddzwonić samodzielnie. Jeśli film obiecuje szybki zysk, trzeba sprawdzić źródło. Jeśli reklama wykorzystuje znaną osobę, warto upewnić się, czy to nie manipulacja.
Podsumowanie
AI może być bardzo pomocna, ale trzeba korzystać z niej rozsądnie. Dobrze zadany prompt może oszczędzić czas, pomóc w nauce i pracy. Ale AI nie zastępuje myślenia, sprawdzania faktów i ochrony danych.
CyberSpokój uczy AI prostym językiem: bez technicznego żargonu, z praktycznymi przykładami i naciskiem na bezpieczeństwo.